Retorica is een term die in verschillende contexten voorkomt. In dit artikel lees je wat het betekent en hoe je retorische technieken als spreker toepast.
Wie zich in presenteren verdiept, stuit op een grote diversiteit aan vaktermen. Wij lichten deze vaktaal kort en krachtig toe met behulp van woordenboeken en vakinhoudelijke bronnen. Vandaag staat het begrip retorica centraal.
Retorica: waar verwijst het naar?
Retorica is een begrip dat in de sprekerswereld vaak voorkomt, maar dat niet iedereen kent. In hedendaagse bewoordingen kunnen we het omschrijven als de kunst van het spreken in het openbaar. Toch gaat het strikt genomen niet alleen om het gesproken woord; op schriftelijke communicatie is de term ook van toepassing.
Waar komt de term vandaan?
Volgens onder meer het Etymologisch woordenboek is het woord retorica in 1508 in onze taal terechtkomen. 1 De herkomst van het woord ligt in het voorchristelijke Griekenland. In die tijd schreef Aristoteles een boek dat in het Latijn Ars Rhetorica getiteld is. Hij definieert de term als de vaardigheid ‘om bij elk onderwerp na te gaan welke middelen tot overtuiging er voorhanden zijn’. 2 Voor Aristoteles heeft het begrip dus alles met beïnvloeding te maken.
Waarom is dit begrip belangrijk?
In het Nederlands komt overigens een verwante term voor: retoriek. Het verschil met de neutrale term retorica is dat retoriek een negatieve lading heeft, want we gebruiken dit begrip voor taalgebruik dat bedoeld is om op emoties en sentimenten in te spelen. Populisten worden er bijvoorbeeld vaak van beschuldigd met hun retoriek bevolkingsgroepen op te hitsen. Het is belangrijk je ervan bewust te zijn dat vrijwel iedere professionele spreker beïnvloedingstechnieken toepast om een boodschap over te brengen – of het nu gaat om de neutrale of de negatieve variant ervan.
Retorica: breng jij je boodschap overtuigend over?
Presenteren is een vak, overtuigend presenteren is een kunst. Dat was in de oudheid al bekend en het klopt vandaag de dag nog steeds. Als jij je boodschap overtuigend wilt kunnen overbrengen, is het dan ook zinvol je te verdiepen in de kennis die hieromtrent al eeuwen bestaat.
