Het is niet eenvoudig het juiste spreektempo te vinden. Sommigen spreken te snel, anderen juist te langzaam. Wij geven vier tips voor een aangename spreeksnelheid.
“Geef geen presentatie. Voer in plaats daarvan een gesprek.” Dat advies geeft communicatiedeskundige Carmine Gallo als hij ingaat op het spreektempo tijdens presentaties.
Volgens hem gaan sprekers vaak sneller praten als ze voor een groep komen te staan. Hij stelt dat dit onnodig en ineffectief is: je zou je als spreker beter kunnen focussen op je stemgebruik, je articulatie en je intonatie. Dat lijkt een kwestie van smaak te zijn, want uit onderzoek blijkt dat sprekers die sneller praten meer vertrouwen opwekken bij degene die naar ze luistert.
Blijkbaar bestaat er discussie over wat het juiste spreektempo is. Duidelijk is wel dat het een belangrijke factor is. Je publiek moet je immers goed kunnen volgen en bij voorkeur geboeid blijven luisteren. Het is echter niet eenvoudig om je spreeksnelheid zomaar aan te passen.
Het juiste spreektempo
Taalpsycholoog Joe Rodd onderzocht hoe we ons spreektempo bepalen. Uit zijn onderzoek blijkt dat we schakelen tussen verschillende snelheden, alsof we onze spraak met een mentale versnellingspook in de juiste versnelling zetten. We schakelen makkelijker tussen snelheden die dicht bij elkaar liggen dan tussen extreme snelheden. Het kost dus weinig moeite van een trage naar een normale spreeksnelheid over te schakelen, maar het is veel moeilijker om als snelle spreker plots heel langzaam te gaan praten.
Wat is een gemiddeld spreektempo?
In het Nederlandse taalgebied is weinig onderzoek gedaan naar het gemiddelde spreektempo. Over het algemeen wordt aangenomen dat we gemiddeld zo’n 130 woorden per minuut spreken. Dat gemiddelde zegt natuurlijk niet alles: wat telt is of jouw tempo prettig is om naar te luisteren. Wil je precies weten hoe lang jouw verhaal duurt? Bereken dat eenvoudig met onze spreektijd-tool. Weet je van jezelf dat je langzaam of juist snel spreekt? Hieronder vind je vier tips om een natuurlijk spreektempo aan te houden.
1. Weet hoe lang je verhaal duurt
Als je gewend bent je tekst uit te schrijven, kun je deze tool gebruiken om je spreektijd te berekenen. Zo kun je checken of je verhaal de juiste lengte heeft. Is dat het geval? Dan is het toch verstandig te bekijken of je hier en daar wat woorden kunt schrappen, want tijdens presentaties kunnen zich altijd onverwachte situaties voordoen waardoor je tijdverlies oploopt. Daarnaast geeft het een gevoel van ontspanning als je weet dat je ruim in je tijd zit, waardoor je waarschijnlijk ook rustiger gaat praten.
2. Plaats punten en komma’s
Als we een tekst schrijven, plaatsen we punten, komma’s en andere leestekens om ritme aan te brengen in de tekst. Tijdens het spreken kunnen we een vergelijkbare techniek toepassen. Het is uiteraard niet de bedoeling om de interpunctie uit te spreken als je voor een groep staat, maar je kunt er op die manier wel mee oefenen. Vraag een bekende om je presentatie bij te wonen. Begin te spreken en spreek de woorden ‘punt’, ‘komma’ of ‘vraagteken’ nadrukkelijk uit waar je vindt dat ze horen. Je zult merken dat je na verloop van tijd bewuster met je spraak omgaat.
3. Bouw bewust pauzes in
Een goede manier om je spreektempo te reguleren is door pauzes in te lassen. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, zeker als je gewend bent je woorden automatisch te laten stromen. Als je het lastig vindt om je normale spreekpatroon te doorbreken, kun je besluiten tijdens elke pauze een andere houding aan te nemen of ergens anders te gaan staan. Heb je een aantal zinnen uitgesproken? Zet een paar stappen opzij. Dat geeft je de geestelijke ruimte om na te denken over de volgende woorden. Zo ga je langzaam maar zeker steeds bewuster spreken.
4. Train je stemgebruik
Het kan zijn dat je spreektempo te hoog ligt omdat je gespannen bent. In dat geval kan het helpen om stemoefeningen te doen. Met sommige daarvan haal je de druk van je borst en keel, waardoor je jezelf fysiek ontspant. Dat heeft een kalmerend effect op je geest, met als gevolg dat je rustiger gaat praten. Dat is in dit geval niet per se hetzelfde als langzamer; het kan best zijn dat je een hoge spreeksnelheid blijft houden, maar veel beheerster omgaat met je ademhaling. Dat maakt het voor je toehoorders veel prettiger om naar je te luisteren.
Kies jij het juiste spreektempo?
Door je spreektempo bewust te kiezen, kun je de effectiviteit van je presentatie vergroten. Je wilt dus een spreeksnelheid aanhouden die comfortabel voelt, je publiek aanspreekt en je boodschap versterkt. De bovenstaande tips helpen je om als spreker in elke situatie de juiste snelheid aan te houden.
