Presenteren zonder PowerPoint: hoe doe je dat?

Presenteren zonder PowerPoint: hoe doe je dat?

Hoewel presentatiesoftware waarde kan toevoegen aan je presentatie, moet je ook kunnen presenteren zonder PowerPoint. Wij beschrijven hoe je dat helder en geloofwaardig kunt doen.

Veel professionele sprekers hebben een afkeer van visuele ondersteuning. Ze presenteren zonder PowerPoint of andere slides, omdat ze vinden dat hun boodschap centraal moet staan en het publiek niet afgeleid mag raken.

Met PowerPoint en andere presentatiesoftware kun je een presentatie visueel ondersteunen. Het gevaar is dat je de slides zó inricht “dat ze niet ondersteunend zijn aan je verhaal of zelfs ervoor zorgen dat het publiek minder informatie opneemt dan had gekund.” 1 Daarnaast kan het gebruik van slides worden gezien als zwaktebod. Zo heeft Gerard Spong het over ‘oratorisch onvermogen dat gecompenseerd wordt met een PowerPointpresentatie.’ 2 Genoeg redenen om te leren presenteren zonder PowerPoint of een andere visualisatietool.

De sleutel tot een strakke presentatie

Als we in dit artikel spreken over presenteren zonder PowerPoint, doelen we ook op vergelijkbare software als Prezi, Google Slides en een ai-gedreven tool als Visme. Ze beloven allemaal je presentatie te verbeteren, maar als je ze niet goed inzet kunnen ze ook enorm afleiden. Daarnaast is het van belang om als spreker niet afhankelijk zijn van de techniek. Daarom geven we hieronder vier tips om ervoor te zorgen dat jij effectief presenteert zonder PowerPoint – zonder dat je een tekst uit je hoofd hoeft te leren.

1. Bepaal wat je precies wilt zeggen

Als je de kans hebt moet je een presentatie altijd nauwgezet voorbereiden. Het is verstandig om te beginnen met de kernboodschap. Als je weet wat je doel is, wie je doelgroep is en wat je kwijt wilt, dan vergemakkelijkt dat de rest van het proces. Zeker als je wilt presenteren zonder PowerPoint is het prettig om te weten welke boodschap je aan je toehoorders wilt meegeven. Dat zorgt ervoor dat je minder snel afdwaalt en dat je de draad eenvoudig weer oppakt als je wel afgedwaald raakt.

2. Vergaar ruim voldoende informatie

Als spreker wil je voorkomen dat je met je mond vol tanden komt te staan. Je wilt dus beschikken over ruim voldoende informatie om twee keer de tijd vol te praten – en om lastige vragen te kunnen beantwoorden. Je moet, kortom, boven de stof staan. Wil je informatie overbrengen? Verdiep je dan in het onderwerp alsof je er een diepgaand rapport over moet schrijven. Verzin in het geval van een overtuigend of activerend bedoelde presentatie zoveel mogelijk sterke argumenten om je boodschap te onderbouwen.

3. Geef jezelf houvast en structuur

Veel sprekers bereiden zich voor aan de hand van slides. Dat geeft ze houvast en structuur. Om effectief te presenteren zonder PowerPoint moet je in andere zaken houvast vinden. De allerbelangrijkste stap heb je al gezet door de kernboodschap te formuleren. Nu moet je nog bepalen hoe je die boodschap wilt overbrengen. Je kunt dus een globale structuur uitwerken. Wat moet het publiek allemaal weten voordat het je conclusie omarmt – en in welke volgorde moet het dat te horen krijgen? Als er een whiteboard aanwezig is, zou je daar voorafgaand van je presentatie een structuur op kunnen schrijven. Dat helpt je om tijdens het presenteren de rode draad vast te houden.

4. Verbeter je improvisatietechnieken

Het is altijd vervelend als de techniek het laat afweten, zeker als je had gerekend op de visuele ondersteuning. Als je onverwacht moet presenteren zonder PowerPoint, is het prettig als je in staat bent om te improviseren. Spreek je regelmatig voor groepen? Werk dan aan je improvisatievermogen. Je kunt bijvoorbeeld theatersport overwegen, een vorm van theater waarbij geen voorstellingen maar improvisatiewedstrijden voor een publiek worden gegeven. Dat is niet alleen een leuke manier om je creativiteit te stimuleren. Het helpt je zo nodig ook van je presentatieangst af.

Kun jij krachtig presenteren zonder PowerPoint?

Presenteren zonder PowerPoint heeft voor- en nadelen. Duidelijk is dat je als professionele spreker effectief moet kunnen presenteren zonder visuele ondersteuning, al was het maar omdat de techniek je altijd in de steek kan laten. Vind je het desondanks spannend? Dan doet een doelgerichte voorbereiding wonderen.

Bronnen

  1. Kuenen, J. en M. Wackers (2012). Presenteren: wat werkt echt en wat echt niet? Onderbouwde adviezen over presentatietechnieken. Amersfoort: Communicatiereeks, p. 98. ↩︎
  2. Nobbe, F. & Holwerda, N. (2010). Meestersprekers. Over de kunst van het spreken. Den Haag: Sdu, p. 66. ↩︎
Lees ook deze gerelateerde artikelen

Soms ontkom je er als spreker niet aan een tekst voor te dragen. Dan krijg je te maken met het verschil tussen schrijftaal en spreektaal.

Het is niet makkelijk om als vakspecialist een lezing te geven voor een lekenpubliek. Je moet je kennis bondig, begrijpelijk en boeiend weten te verpakken.

Complexe materie begrijpelijk maken voor je publiek: dat kan een behoorlijke opgave zijn. Met de Minto Pyramid of het piramidemodel kun je informatie helder structureren.

Meer tips over presenteren nodig?
Ben je toe aan de volgende stap als spreker? Wil jij jezelf verbeteren op alle gebieden die er tijdens presentaties toe doen? En wil je dat op een grondige manier aanpakken? Lees Presenteren: de ultieme gids voor sprekers, onze longread vol theorie, tips en technieken over presentatievaardigheden – inclusief een handig formulier om jezelf te analyseren.
Lees de ultieme presenteergids over presenteren

Indruk maken.

In de spotlights. Op de werkvloer. Voor de camera.

Ontvang maandelijks nieuwe inzichten over presentatievaardigheden.
Je kunt je altijd uitschrijven. Lees onze privacyverklaring voor meer informatie.
×