Presentatietraining en -coaching voor professionals
Ontvang nu een offerte op maat voor jou en je team

Hoe structureer je een presentatie?

Hoe structureer je een presentatie?

Als spreker wil je dat je publiek je boodschap onthoudt. Een strakke presentatiestructuur kan hierbij van pas komen. In dit artikel bespreken we drie variaties.

Een presentatie kent drie vaste elementen: het begin, het einde en het deel daartussen – oftewel de inleiding, de kern en het slot. Winston Churchill, de legendarische oud-premier van het Verenigd Koninkrijk, vatte het ooit als volgt samen: “Vertel wat je gaat vertellen, vertel het en vertel wat je zojuist hebt verteld.” 1

Hoezeer deze opbouw – die bekendstaat als de basisstructuur – ook in beton gegoten lijkt: je kunt wel degelijk met de presentatiestructuur variëren, afhankelijk van het doel dat je voor ogen hebt. 2 We gaan daar in onze ultieme gids over presenteren dieper op in. Het is zelfs zo’n belangrijke onderdeel van een presentatie dat we er tijdens onze Cursus Presenteren zelfs een hele middag aan besteden.

Hoe structureer jij je presentatie?

Wil je zonder poespas je boodschap overbrengen? Het publiek erbij betrekken? Spanning creëren met de woorden die je zegt? Dergelijke keuzes zijn bepalend voor hoe je de presentatie structureert. Ook helpen ze je om je primaire doel te bereiken, namelijk om de kern helder en overtuigend over te brengen.

Zoals het wordt omschreven in het boek Meestersprekers uit 2010: “De inleiding en de afsluiting zouden we, zuiver technisch gesproken, kunnen weglaten. Maar wie iets wegneemt uit het midden, mist altijd een stuk vitale informatie.” 3 Je zou kunnen zeggen dat de inleiding en het slot een communicatieve functie hebben, terwijl de kern een inhoudelijke functie vervult. Hieronder behandelen we drie verschillende presentatiestructuren.

1. De lineaire presentatiestructuur

De lineaire presentatiestructuur is de basisstructuur met een inleiding, kern en slot. De kracht van deze structuur is dat je nauwelijks hoeft na te denken over de volgorde van de informatie. In de inleiding vertel je iets over jezelf en je presentatie: welk doel wil je bereiken, hoe lang gaat het duren en in welke volgorde komen de onderwerpen aan bod?

De kern staat in het teken van de inhoud. Je kunt de kern indelen in kernpunten, bijvoorbeeld door een message map in te vullen. In het slot kun je een conclusie trekken, de centrale vraag beantwoorden en een samenvatting geven. Ook bedank je aan het einde je publiek voor de aandacht.

De kracht van de lineaire presentatiestructuur is ook haar zwakte: ze kan tot een voorspelbare performance leiden. Dat is zeker het geval als je presentatie langer dan twintig minuten duurt. Wil je met deze structuur de aandacht van je publiek vasthouden? Dan moet je de inhoud zeer tot de verbeelding spreken. Zo niet, dan kun je ervan uitgaan dat je publiek na verloop van tijd afdwaalt.

2. De cyclische presentatiestructuur

Interactie is het kernwoord van de cyclische presentatiestructuur. Deze structuur begint met de hook: je doet iets opvallends om de aandacht te trekken van de aanwezigen en een connectie met ze te maken.

Vervolgens doorloop je de basisstructuur. Daarbinnen kun je geregeld naar de hook verwijzen, zodat het publiek merkt dat er samenhang bestaat tussen de verschillende fases. Je sluit af met een uitsmijter. Dat is een verrassend einde waarin je terugverwijst naar het begin.

Deze structuur is gebaseerd op het principe dat je de cirkel rondmaakt. Dat is niet alleen prettig voor jezelf, maar ook voor het publiek. Dat onthoudt je boodschap bovendien gemakkelijker dankzij het opvallende begin en einde.

De cyclische presentatiestructuur is een effectieve manier om zowel samenhang als interactie en afwisseling in je presentatie te verwerken. Bekijk ook deze kennisclip over de cyclische presentatiestructuur.

3. De retorische presentatiestructuur

De retorische presentatiestructuur dankt haar naam aan de klassieke retorica van Aristoteles. De structuur is opgebouwd aan de hand van de retorische driehoek: ethos, logos en pathos. Je gebruikt de inleiding om aan je ethos te werken, door een betrouwbare indruk te wekken en het publiek voor je te winnen.

In de kern maak je gebruik van logos: je schetst eerst een context, poneert dan een stelling en onderbouwt deze daarna met argumenten. Het doel van het slot is om emoties op te roepen bij het publiek – liefst de emoties waarvan jij wil dat het publiek de zaal ermee verlaat. 3

Als je niet direct contact wilt maken met je luisteraars, maar ze wel in vervoering wilt brengen, dan is de retorische presentatiestructuur de optimale manier om je presentatie op te bouwen.

De structuur stelt je in staat te werken met universele spanningstechnieken, zoals suspense en verwachtingspatronen, waardoor je publiek van begin tot eind blijft luisteren – mits je het verhaal op een boeiende manier weet te vertellen.

Hoe structureer jij je presentaties?

Weet je wat je wilt vertellen en welk effect je bij het publiek teweeg wilt brengen? Dan heb je de belangrijkste stap gezet om je presentatie op te bouwen. Kies een structuur die bij je doel past, zodat je boodschap alle ruimte krijgt om je publiek te bereiken.

Bronnen

  1. Kruyzen, H. (2007). Spraakmakend presenteren. Haal meer uit zakelijke teksten en toespraken. Utrecht: Het Spectrum, p. 156. ↩︎
  2. Kuenen, J. en M. Wackers (2012). Presenteren: wat werkt echt en wat echt niet? Onderbouwde adviezen over presentatietechnieken. Amersfoort: Communicatiereeks, p. 123. ↩︎
  3. Nobbe, F. & Holwerda, N. (2010). Meestersprekers. Over de kunst van het spreken. Den Haag: Sdu, p. 41. ↩︎
  4. Nobbe, F. & Holwerda, N. (2010). Meestersprekers. Over de kunst van het spreken. Den Haag: Sdu, p. 42. ↩︎

TAGS

Lees ook deze gerelateerde artikelen

Complexe materie begrijpelijk maken voor je publiek: dat kan een behoorlijke opgave zijn. Met de Minto Pyramid of het piramidemodel kun je informatie helder structureren.

Vind je het lastig buitenstaanders over je werk te vertellen? Sta dan eens stil bij je formuleringen. Misschien gebruik je te veel vaktaal of jargon.

Wil je dat anderen je boodschap van je aannemen? Dan moet je geloofwaardig overkomen. Je credibility weegt even zwaar als de woorden die je uitspreekt.

Meer tips over presenteren nodig?
Ben je toe aan de volgende stap als spreker? Wil jij jezelf verbeteren op alle gebieden die er tijdens presentaties toe doen? En wil je dat op een grondige manier aanpakken? Lees Presenteren: de ultieme gids voor sprekers, onze longread vol theorie, tips en technieken over presentatievaardigheden – inclusief een handig formulier om jezelf te analyseren.
Lees de ultieme presenteergids over presenteren

Indruk maken.

In de spotlights. Op de werkvloer. Voor de camera.

Ontvang maandelijks nieuwe inzichten over presentatievaardigheden.
Je kunt je altijd uitschrijven. Lees onze privacyverklaring voor meer informatie.
×