De sleutel tot een succesvolle presentatie is de connectie met je publiek. Oogcontact maken is daarbij van vitaal belang. In dit artikel lees je waarom.
In het kort
» Oogcontact is cruciaal om tijdens presentaties een gevoel van verbinding te creëren.
» In kleine groepen: kijk alle aanwezigen even kort in de ogen aan.
» Bij grotere groepen: gebruik strategische focuspunten in de zaal.
» Pas de scanmethode toe om te voorkomen dat je te lang naar één persoon kijkt.
» Eindig met oogcontact om je slotboodschap te versterken.
Een belangrijk onderdeel van presenteren is de non-verbale communicatie. Daarmee kun je als spreker het emotionele aspect van je boodschap kracht bijzetten, waardoor je publiek je boodschap niet alleen begrijpt maar ook voelt.
Hoewel veel sprekers op zoek zijn naar de juiste manier om non-verbaal te communiceren, zijn er geen vaste regels die voor iedereen gelden.
Volgens Chris Anderson van De TED-methode (2016) is de enige universele regel “dat je een manier moet vinden om ontspannen en zelfverzekerd op het podium te staan zonder je toeschouwers af te leiden van wat je zegt.”
In onze ultieme gids over presenteren gaan we dieper in op de vraag hoe je een houding vindt die bij je past. Welke houding je ook aanneemt: het is essentieel om bewust oogcontact te maken met je publiek.
Oogcontact maken als spreker
Zie je weleens iemand presenteren die constant naar zijn eigen notities of slides kijkt? De kans is groot dat je daar niet geboeid naar kijkt. De spreker maakt immers geen contact met je.
Als je een publiek aan je wil binden en wil blijven interesseren is oogcontact cruciaal, onder meer doordat we daardoor stoffen aanmaken als oxytocine en dopamine.
Die hormonen zijn te relateren aan connectie en empathie.
Vijf tips om bewust oogcontact te maken
Een andere reden om oogcontact te maken is omdat je vertrouwen wilt uitstralen. Wanneer je mensen aankijkt, laat je immers zien dat je openstaat voor verbinding.
Hieronder geven we je vijf tips om bewust oogcontact te maken als spreker.
1. Kijk totdat je contact hebt
Als spreker wil je zo snel mogelijk oogcontact maken met je publiek. Daarmee stel je niet alleen jezelf, maar ook je toehoorders op hun gemak.
Dat is zeker belangrijk aan het begin, aangezien je dan nog niet vanzelfsprekend op de gunst van de zaal kunt rekenen. Je wilt hoe dan ook je toehoorders aankijken als je vragen stelt of interactie zoekt.
Zo nodig je ze uit om deel te nemen en verlaag je de drempel om te reageren.
⚡︎ Lees ook: Spreken als TED: negen lessen over presenteren
2. Betrek je publiek bij je verhaal
De mate van oogcontact hangt onder meer af van de grootte van je publiek.
Bij groepen tot ongeveer vijftig personen is het mogelijk iedereen individueel aan te kijken. Dat is ook aan te raden: daarmee geef je alle aanwezigen de ervaring dat ze deel uitmaken van je presentatie.
Heb je te maken met een groep die groter is?
Dan kun je een andere strategie toepassen om ervoor te zorgen dat iedereen zich gezien voelt. Als je op ongeveer tien meter van je publiek staat, kun je zo’n 20 mensen tegelijk het gevoel geven dat je ze aankijkt.
Houd dus voldoende afstand van je publiek, plaats links, rechts en in het midden van de zaal een aantal imaginaire punten en richt je blik daar beurtelings op.
Zo kunt je in één blik oogcontact maken met meerdere mensen.
3. Pas de scanmethode toe
Ongeacht de grootte van je groep is het belangrijk dat je de juiste balans vindt tussen aankijken en wegkijken. Soms is de neiging groot om lang en vaak naar dezelfde persoon te kijken, zeker als dat iemand is met een prettig uitstraling.
Dit heeft echter meestal een averechts effect.
Waarschijnlijk vindt degene die je aankijkt het al snel ongemakkelijk worden, terwijl de rest van je publiek zich gepasseerd voelt.
Het is beter om de scanmethode toe te passen, waarbij je langzaam rondkijkt en kort oogcontact maakt.
4. Versterk je verbale boodschap
Met je non-verbale communicatie kun je de woorden die je uitspreekt versterken.
Dat kun je bijvoorbeeld doen met handgebaren en gezichtsuitdrukkingen, maar ook door oogcontact te maken.
Door op cruciale momenten de zaal een betekenisvolle blik toe te werpen, maak je duidelijk dat je op een belangrijk punt van je verhaal bent aangekomen.
Zo kun je ervoor zorgen dat je publiek extra goed gaat luisteren wanneer het er voor jou toe doet.
5. Sluit af met oogcontact
Evenals in het begin is het belangrijk aan het einde van je presentatie connectie te maken met je publiek.
Dat doe je niet zozeer om de aandacht te trekken of vast te houden, maar vooral om ervoor te zorgen dat je kernboodschap blijft hangen. Het is daarom verstandig verschillende mensen recht in de ogen te kijken terwijl je het slotwoord uitspreekt.
Zo kun je niet alleen met je woorden, maar ook met je non-verbale signalen een blijvende indruk achterlaten.
Kun jij bewust en natuurlijk oogcontact maken?
Met oogcontact maak je connectie, versterk je de woorden die je uitspreekt en breng je de boodschap tot leven. Zorg er dus voor dat je de toehoorders regelmatig aankijkt als je een presentatie geeft.
Dat kan precies het detail zijn waardoor ze zich wel of niet door je willen laten beïnvloeden.
