Presentatietraining en -coaching voor professionals
Ontvang nu een offerte op maat voor jou en je team

Gebruik de onderscheidende kenmerken van je stem

De onderscheidende kenmerken van je stem benutten: resonans, toonhoogte, volume, tempo, articulatie en intonatie.

Je stem is een communicatiemiddel, maar ook een instrument waarmee je diepere betekenis geeft aan je woorden. Wij bespreken zes onderscheidende kenmerken van je stem.

Als professionele spreker is het niet genoeg om informatie te verzenden. Je wilt je publiek bereiken met je boodschap. Je moet dus technieken toepassen om je woorden kracht bij te zetten en je toehoorders te boeien. Stemgebruik kan daarbij een cruciale rol spelen – zeker als je in staat bent de onderscheidende kenmerken van je stem te benutten.

Door te variëren in toonhoogte, tempo en intonatie kun je de aandacht vasthouden, emoties overbrengen en de betekenis van je woorden verdiepen. Bovendien kun je met je stem beïnvloeden hoe je op anderen overkomt – of dat nu vriendelijk, ernstig of autoritair is. 1

Zes onderscheidende kenmerken van je stem

Het is belangrijk jezelf als spreker bewust te zijn van je stemgebruik. De eerste stap is om te begrijpen aan welke elementen je moet denken. In deze blogpost bespreken we zes onderscheidende kenmerken van je stem.

De onderscheidende kenmerken van je stem benutten: resonans, toonhoogte, volume, tempo, articulatie en intonatie.

1. Resonantie

De resonantie van een stem heeft te maken met de frequenties waarop de stembanden en de mond-, keel- en neusholte trillen wanneer we spreken. De frequenties die het meest resoneren, bepalen de klankkleur van de stem.

Mannen spreken doorgaans meer vanuit de borst. Dat resulteert in een dieper, krachtiger stemgeluid. Bij vrouwen vinden de trillingen plaats in het hoofd en de nek, wat tot een helderder, hoger geluid leidt. Deze twee frequenties staan bekend als borst- en kopresonantie. 2

2. Toonhoogte

De hoogte van je stem beïnvloedt hoe autoritair of toegankelijk je overkomt. Met een hogere stem kun je meer vriendelijkheid en openheid uitstralen, terwijl een lagere stem meer autoriteit kan suggereren.

Je kunt spelen met de toonhoogte van je stem om het gewenste gevoel over te brengen. Ook kun je bepaalde delen van je boodschap benadrukken en verduidelijken door te variëren tussen hoge en lage tonen.

3. Volume

Met het volume van je stem kun je de emotie en de impact van je boodschap versterken.

Je kunt de luisteraar meeslepen in een verhaal nu eens zachter, dan eens harder te praten. Je kunt een intiem moment creëren door te fluisteren. Je kunt een climax bereiken door een plotselinge uithaal met je stem.

Als je erin slaagt je volume af te stemmen op de inhoud van je presentatie, vergroot je de kans dat je woorden overkomen zoals jij ze bedoeld hebt.

4. Tempo

Met je spreektempo kun je spanning inbouwen in je verhaal. Een hoog tempo zorgt vaak voor een gevoel van urgentie, terwijl een langzaam tempo ruimte biedt voor reflectie en analyse. Je kunt de impact van je presentatie vergroten door je spreektempo af te wisselen en aan te passen op de inhoud.

Zo bepaal je niet alleen het gevoel dat je meegeeft aan je verhaal, maar beïnvloed je ook de manier waarop je publiek ernaar luistert.

5. Articulatie

Een duidelijke articulatie is van groot belang voor iedere spreker. Je wilt immers verstaanbaar en goed te volgen zijn. De wijze waarop je woorden uitspreekt, heeft deels te maken met het tempo dat je aanhoudt.

Heb je de neiging om snel te praten? Wees je er dan van bewust dat je het daarmee lastiger maakt om netjes te articuleren. Het is hoe dan ook raadzaam om te oefenen op de uitspraak van lastige woorden en om extra aandacht te besteden aan de uiteinden van je zinnen.

6. Intonatie

Met de intonatie kun je een extra lading geven aan je woorden. Door te spelen met verschillende intonaties, kun je de boodschap expressiever maken. Dat is prettig om naar te luisteren

Je kunt ook de intentie van je verhaal verduidelijken door de intonatie af te stemmen op wat je wilt zeggen. Met oplopende intonatie komt de inhoud bijvoorbeeld vragend over, terwijl je met neergaande intonatie stelligheid uitstraalt.

Train je stem met stemoefeningen

Je kunt de bovenstaande zes aspecten van je stem allemaal trainen. Stemoefeningen helpen je om de kwaliteit, de kracht en het bereik van je stem te verbeteren. Door regelmatig te oefenen vergroot je niet alleen de controle over je stem, maar ook over de wijze waarop je de boodschap uitspreekt.

Gebruik jij de onderscheidende kenmerken van je stem?

Als je een boodschap boeiend en doeltreffend wilt overbrengen op je publiek, is het van belang je stem bewust in te zetten. Je kunt alle onderscheidende kenmerken van je stem benutten om de inhoud van je verhaal te versterken.

Bronnen

  1. Bax, H. en Bosselaar, T. (2020). ‘Hoe uniek is je stem?‘ In: Zeg. Over hoe we klinken en waarom. Geraadpleegd op 30 september 2023. ↩︎
  2. Dimon, T. (2018). Anatomy of the Voice. An Illustrated Guide for Singers, Vocal Coaches and Speech Therapists. Berkeley: North Atlantic Books, p. 95. ↩︎
Lees ook deze gerelateerde artikelen

Soms ontkom je er als spreker niet aan een tekst voor te dragen. Dan krijg je te maken met het verschil tussen schrijftaal en spreektaal.

Het is niet makkelijk om als vakspecialist een lezing te geven voor een lekenpubliek. Je moet je kennis bondig, begrijpelijk en boeiend weten te verpakken.

Complexe materie begrijpelijk maken voor je publiek: dat kan een behoorlijke opgave zijn. Met de Minto Pyramid of het piramidemodel kun je informatie helder structureren.

Meer tips over presenteren nodig?
Ben je toe aan de volgende stap als spreker? Wil jij jezelf verbeteren op alle gebieden die er tijdens presentaties toe doen? En wil je dat op een grondige manier aanpakken? Lees Presenteren: de ultieme gids voor sprekers, onze longread vol theorie, tips en technieken over presentatievaardigheden – inclusief een handig formulier om jezelf te analyseren.
Lees de ultieme presenteergids over presenteren

Indruk maken.

In de spotlights. Op de werkvloer. Voor de camera.

Ontvang maandelijks nieuwe inzichten over presentatievaardigheden.
Je kunt je altijd uitschrijven. Lees onze privacyverklaring voor meer informatie.
×