Bel ons:

Lezing geven als vakspecialist? Hier zijn vier tips

Een lezing geven als vakspecialist

Het is niet makkelijk om als vakspecialist een lezing te geven voor een lekenpubliek. Je moet je kennis bondig, begrijpelijk en boeiend weten te verpakken.

Presenteren is een intensieve bezigheid: je moet je bewust zijn van je non-verbale communicatie, een connectie maken met je publiek en ondertussen de balans vinden tussen focus en ontspanning. Hoewel je verschillende technieken kunt toepassen om daarin te slagen, is het een behoorlijk complex proces.

Dat is het zeker het geval als je een specialistisch onderwerp behandelt waar je meer kennis over hebt dan je toehoorders. Dan bestaat de kans dat je ten prooi valt aan de kennisvloek: je veronderstelt dat specifieke kennis algemeen bekend is, waardoor je verzuimt je boodschap af te stemmen op het publiek.

Een lezing geven

Van Dale definieert de term lezing als ‘een uiteenzetting voor een publiek’. Je kunt daaraan toevoegen dat een dergelijke uiteenzetting vrijwel altijd wordt verzorgd door iemand met specifieke expertise. Daarin gaat de crux van dit artikel schuil: degene die een lezing geeft weet per definitie veel meer van het onderwerp dan het publiek dat naar hem luistert.

Vier tips voor je lezing

Om als vakspecialist een succesvolle lezing te geven moet je jezelf grondig voorbereiden. Wij geven je vier tips om in dat proces op te volgen.

1. Begin bij je doelgroep

Als vakspecialist kun je de neiging hebben jezelf vast te bijten in de materie en daar alles over te vertellen wat je erover weet. Alleen als je de lezing voor vakgenoten geeft, kan dat een positief effect sorteren. Meestal is het verstandig om eerst goed te kijken naar je doelgroep. Dat kun je in drie stappen doen.

Breng allereerst het publiek in kaart: wie zit er tegenover je, wat is hun achtergrond en welk kennisniveau hebben ze? Bepaal vervolgens waarom je toehoorders naar je luisteren: wat is hun belang bij de lezing die jij geeft? Beschrijf tot slot welk effect je teweeg wilt brengen. Wat wil je dat je doelgroep na afloop weet, voelt, vindt of doet? Pas zodra je deze elementen helder voor ogen hebt, kun je doelgericht aan de slag met de inhoud van je lezing.

2. Betrek je publiek bij je verhaal

Nu je weet wie er tegenover je zit, kun je bedenken hoe je jouw kennis op een aansprekende vorm verpakt. Je wilt de toehoorders het gevoel geven dat jouw verhaal over hen gaat. Er zijn verschillende manieren om dat te bereiken. Je kunt ze bijvoorbeeld meenemen in een gedachte-experiment of een aantal prikkelende vragen stellen. Zelfs een retorische vraag behoort tot de mogelijkheden, zolang je er maar voor zorgt dat het antwoord daadwerkelijk voor zich spreekt. Je doel is in ieder geval om je publiek te stimuleren zelf na te denken.

3. Deel je kennis op in hapklare brokken

Veel vakspecialisten kunnen moeiteloos een monoloog houden over hun specialisatie. Dat helpt je publiek tijdens een lezing echter niet verder. Om de kennis helder over te dragen op je toehoorders, is het verstandig de informatie op te delen in behapbare elementen die je in een logische structuur giet.

Daar kun je bijvoorbeeld de message map voor gebruiken. Eerst selecteer je drie hoofdonderwerpen en die verdeel je vervolgens allemaal onder in drie subonderwerpen. 1 Door de materie stapsgewijs te behandelen, voorkom je dat je te snel gaat voor je publiek. Zorg er ook voor dat je de stof helder uitlegt: begin bij het begin, prikkel de nieuwsgierigheid en dien nieuwe concepten een voor een toe. 2

4. Gebruik de kracht van beeld

Beelden verduidelijken ideeën, zorgen voor betrokkenheid en blijven plakken in het geheugen. 3 Je kunt je publiek er dus enorm mee helpen als je complexe informatie wilt overbrengen. 4 De beelden moeten dan wel eenduidig en concreet zijn en voor zich spreken. 5 Je kunt de kracht van beeld op vier manieren benutten.

De eerste manier is door beeldende taal te bezigen. Denk aan metaforen, vergelijkingen en frames. De tweede manier is door visuele props in te zetten tijdens je lezing. Dat zijn objecten waar je een verhaal omheen kunt vertellen. De derde manier is door afbeeldingen en symbolen te tonen om je woorden te ondersteunen. De vierde en laatste manier is door grafieken en tabellen te laten zien. Dat is uiteraard vooral relevant als je een exact verhaal vertelt.

The Pyramid Principle kopen?

Kun jij een succesvolle lezing geven?

Het vereist tijd om een succesvolle lezing te geven als vakspecialist. Je wilt je expertise zo presenteren dat het publiek geboeid raakt en met nieuwe inzichten naar huis gaat. Met deze vier tips ben je goed op weg naar een lezing die niet alleen voor jou, maar ook voor je toehoorders de moeite waard is.

Bronnen

  1. Minto, B. (1987). The Pyramid Principle. Logic in Thinking and Writing. Essex: Financial Times Prentice Hall. ↩︎
  2. Anderson, C. (2016). TED Talks. The Official TED Guide to Public Speaking. London: Nicholas Brealey Publishing, p. 72-85. ↩︎
  3. Kuenen, J. en M. Wackers (2012). Presenteren: wat werkt echt en wat echt niet? Onderbouwde adviezen over presentatietechnieken. Amersfoort: Communicatiereeks, p. 85. ↩︎
  4. Baddely, A., Eysenck, M.W. en Anderson, M.C. (2009). Memory. Hove and New York: Psychology Press. ↩︎
  5. Mayer, R. E., & Moreno, R. (2003). ‘Nine Ways to Reduce Cognitive Load in Multimedia Learning.’ Educational Psychologist 38, p. 43-52. ↩︎

Tips over presenteren nodig?

Ben je toe aan de volgende stap als spreker? Wil jij jezelf verbeteren op alle gebieden die er tijdens presentaties toe doen? En wil je dat op een grondige manier aanpakken? Lees Presenteren: de ultieme gids voor sprekers, onze longread vol theorie, tips en technieken over presentatievaardigheden – inclusief een handig formulier om jezelf te analyseren.

Boost je presentatieskills

Wij zijn De Presenteerschool. Wij helpen jou als professional je presentatievaardigheden verbeteren. Dat doen we in de vorm van training en coaching. Verder delen we kennis over alles wat te maken heeft met presenteren.

Boost je presentatieskills

Wij zijn De Presenteerschool. Wij helpen jou als professional je presentatievaardigheden verbeteren. Dat doen we in de vorm van training en coaching. Verder delen we kennis over alles wat te maken heeft met presenteren.

Indruk maken.

In de spotlights. Op de werkvloer. Voor de camera.

Ontvang maandelijks nieuwe inzichten over presentatievaardigheden.
Je kunt je altijd uitschrijven. Lees onze privacyverklaring voor meer informatie.
×