Wil je een boodschap overbrengen? Dan moet je die afstemmen op wie je wilt bereiken. In dit artikel lees je hoe je de doelgroep aanspreekt.
Het doel van een talk is… om iets betekenisvols te zeggen, aldus TED-curator Chris Anderson. Wat betekenisvol is, hangt niet alleen af van wat jij kwijt wilt, maar ook van de mensen die naar je luisteren. Zij kunnen een persoonlijke betekenis toekennen aan jouw woorden.
Om als spreker je boodschap effectief over te brengen, is het raadzaam je doelstelling te bepalen. Een onderdeel daarvan is om de doelgroep in kaart te brengen.
Je doelgroep identificeren en aanspreken
Je doelgroep is nooit een samenhangend geheel. Ieder mens heeft zijn of haar eigen kenmerken, opvattingen en ervaringen.
Toch zijn er gemeenschappelijke factoren te herkennen. Als je de doelgroep succesvol wilt aanspreken, is het de kunst die factoren te achterhalen en je boodschap daarop af te stemmen.
Je kunt daar ver in gaan: Als het gaat om een doelgroep die ik niet iedere dag tref, zorg ik dat ik ook mensen uit de doelgroep zelf spreek, zegt keynote spreker Ben Tiggelaar bijvoorbeeld.
Stap 1: breng je publiek in kaart
Wie zit er eigenlijk tegenover je? Dat is de fundamenteelste vraag om te beantwoorden als je een doelgroep wilt aanspreken.
Begin zo feitelijk mogelijk: beschrijf bijvoorbeeld de leeftijd, het opleidingsniveau en de organisatie waar je toehoorders voor werken.
Als je die feitelijkheden hebt vastgesteld, vloeit de abstractere informatie daar als vanzelf uit voort, zoals het denkniveau en de voorkennis.
- Is het publiek intern of extern?
- Welke feitelijke kenmerken heeft je publiek?
- Welk inhoudelijk niveau kan je publiek aan?
- Wat weten de toehoorders van het onderwerp?
Als je een gemêleerd gezelschap tegenover je hebt, kun je de doelgroep segmenteren en elk segment op een andere manier aanspreken. Misschien weet een groot deel van de zaal beduidend minder dan de rest.
Dan is het verstandig je verhaal niet té complex te maken en ingewikkelde onderdelen zo helder mogelijk uit te leggen.
Stap 2: bepaal waarom het publiek naar je luistert
Elk publiek heeft een reden om naar je te luisteren. Het wil een verandering doormaken door wat jij te vertellen hebt. Zonder die aanleiding komt je boodschap niet aan.
Als je een doelgroep wilt aanspreken, is het dus essentieel de verwachtingen, drijfveren en houding van je toehoorders helder in kaart te brengen.
- Wat zijn de verwachtingen van je publiek?
- Welk belang heeft het publiek bij je verhaal?
- Is het publiek intrinsiek gemotiveerd of niet?
- Hoe staat je publiek tegenover het onderwerp?
Aan de hand van deze vier vragen kun je zowel de inhoud als de vorm van je boodschap op je publiek afstemmen.
Als je bijvoorbeeld een doelgroep wilt aanspreken die niet intrinsiek gemotiveerd is om naar je te luisteren, kan het verstandig zijn wat ruimte aan die weerstand te geven. Heeft het publiek een sterk oordeel over jouw standpunt? Dan kun je daar aandacht aan besteden voordat je met je betoog begint.
Stap 3: omschrijf de gewenste verandering bij het publiek
Hoe verandert het publiek door jouw presentatie? Als spreker wil je het publiek informeren, instrueren, inspireren, overtuigen of activeren.
Het publiek wil op zijn beurt beïnvloed worden door wat jij te vertellen hebt. Die twee doelen moeten op elkaar aansluiten. Formuleer zo zorgvuldig mogelijk welke verandering het publiek doormaakt als jij je doel bereikt.
- Informeren: wat moeten je toehoorders weten of begrijpen? Het resultaat is dat hun kennis verandert.
- Instrueren: wat moeten je toehoorders kunnen? Het resultaat is dat hun vaardigheden veranderen.
- Overtuigen: wat moeten je toehoorders vinden? Het resultaat is dat hun opvatting verandert.
- Activeren: wat moeten je toehoorders doen of laten? Het resultaat is dat hun gedrag verandert.
- Inspireren: waarover moeten je toehoorders enthousiast zijn? Het resultaat is dat hun gemoedstoestand verandert.
Met een dergelijke formulering stem je de boodschap af op de verwachtingen van je doelgroep, waardoor je elk publiek succesvol kunt aanspreken.
Weet jij hoe je doelgroep succesvol moet aanspreken?
Als spreker is het niet alleen belangrijk om te weten wat je wilt zeggen, maar ook wie er naar je luisteren. Door je doelgroep helder in kaart te brengen, kun je je boodschap zo vormgeven dat je een optimaal resultaat bereikt.
