Hoe verhalen werken volgens de wetenschap

22 juni 2022
12 mei 2026
LEESTIJD: 3 minuten

Verhalen zijn zo oud als de mensheid. Wij beschrijven hoe verhalen werken en hoe je ze als spreker kunt inzetten om je publiek te raken.

Het vermogen om verhalen te vertellen is een fundamenteel verschil tussen mensen en andere levende wezens op aarde. Als professional kun je dat vermogen inzetten om een effect te bereiken.

Hoe verhalen werken: een wetenschappelijke blik op storytelling

In dat geval breng je een boodschap in verhaalvorm over om een emotionele band op te bouwen met de ontvanger en diens gedachten en gedrag te beïnvloeden.

Mocht je storytelling willen inzetten als spreker, kan het handig zijn om te weten hoe verhalen werken.

Hoe verhalen werken: onderzoek naar storytelling

Naar het effect van storytelling is regelmatig onderzoek gedaan. Zo beschrijft verhaalcoach Lisa Cron in haar boek Wired for Story uit 2012 de wijze waarop verschillende delen van ons brein reageren op verhalen.

Ook journalist Will Storr onderzoekt in zijn boek Science of Storytelling uit 2020 de invloed van verhalen op onze hersenen.

Deze boeken beschrijven allemaal hoe verhalen werken. Op basis daarvan geven wij je vijf tips om effectieve verhalen te vertellen.

Vijf genummerde tips Verhalen die werken: 1 Breng focus aan en filter overbodige informatie, 2 Wek bij je publiek empathie op voor de hoofdpersoon, 3 Geef je hoofdpersoon een duidelijke drijfveer, 4 Prikkel de verbeelding met fascinerende details, 5 Daag je publiek uit om patronen te herkennen.

1. Breng focus aan en filter overbodige informatie

Wat wil je precies zeggen? Als je een presentatie grondig wilt voorbereiden, is dat de eerste vraag die je moet beantwoorden. Dat geldt ook voor verhalen. Je gebruikt als professionele spreker immers verhaaltechnieken om je boodschap over te brengen.

Zodra je die helder voor ogen hebt, heb je een kader waarbinnen je het verhaal vertelt. Dat helpt je om focus aan te brengen, overbodige informatie te schrappen en het verhaal op een efficiënte manier op te bouwen.

2. Wek bij je publiek empathie op voor de hoofdpersoon

Met een persoonlijk verhaal kun je bij je toehoorders oxytocine opwekken, ook wel het knuffelhormoon genoemd. Het gevolg is dat ze empathie gaan voelen voor degene om wie het verhaal draait.

Daarbij is het van belang dat ze zich in je hoofdpersoon kunnen verplaatsen en dat ze met hem of haar gaan meeleven. Dat bereik je door de juiste verhaalstructuur aan te houden.

3. Geef je hoofdpersoon een duidelijke drijfveer

Herkenning en structuur zijn niet de enige vereisten voor een verhaal dat we als spannend ervaren. De hoofdpersoon moet ook een motief hebben. Vaak ontstaat dat door een intern of extern conflict.

Alleen als de hoofdpersoon ergens van af wil en ergens naartoe wil, heeft het publiek er begrip voor dat hij of zij een avontuur aangaat.

4. Prikkel de verbeelding met fascinerende details

Als je stap 1, 2 en 3 van dit artikel goed hebt uitgevoerd, heb je een verhaal vol focus en zonder overbodige informatie in de steigers gezet. Je zou dat kunnen zien als het geraamte van je verhaal.

Nu is het tijd om dat geraamte van vlees en bloed te voorzien: voeg details toe om je verhaal tot leven te brengen en het publiek geboeid te houden. Onthoud hierbij dat je niet teveel beelden moet gebruiken.

Het is beter om te streven naar één gouden detail dat je toehoorders voor altijd bijblijft.

5. Daag je publiek uit om patronen te herkennen

Een publiek dat luistert naar een verhaal is voortdurend geneigd om na te denken over de afloop. Door een verhaal te beginnen breng je ze in een situatie die ze onzeker maakt. Om een gevoel van controle te behouden willen ze de afloop te voorspellen en zich erop voorbereiden dat die voorspelling uitkomt.

Daar kun jij als storyteller rekening mee houden: volg een herkenbare opbouw waarin een groot deel van de aannames van je toehoorders bevestigd wordt. Juist dan zijn ze vatbaar voor verrassingen en plotwendingen.

Vertel jij verhalen die werken?

Als je een presentatie gaat geven, kun je ervan uitgaan dat menigeen je adviseert om storytelling toe te passen. Twijfel je hoe je dat moet doen? Met deze technieken kun je een verhaal vertellen waarmee je het publiek geboeid houdt.

PRIKKEL JE PUBLIEK MET INSPIRERENDE VERHALEN

Na onze cursus storytelling vertel je verhalen die blijven hangen en je publiek raken en inspireren.

Auteursfoto van Stephan Borggreve
auteur

Stephan Borggreve

De Presenteerschool is een trainingscentrum en een kenniscentrum. Wij delen kennis over alles wat met presenteren te maken heeft. Alle gebruikte bronnen zijn te vinden in onze bibliografie. Over de totstandkoming van onze content lees je meer in de redactionele verantwoording.

Scroll naar boven