Video: de verhaalcirkel van Dan Harmon

27 mei 2020
9 mei 2026
LEESTIJD: 3 minuten

Veel verhalen volgen in grote lijnen een vergelijkbare structuur. Regisseur Dan Harmon vertaalde deze opbouw naar de verhaalcirkel, een eenvoudig toepasbaar model voor iedere storyteller.

In 2009 ontdekten twee Amerikaanse neuropsychologen dat we twee stofjes aanmaken als we een spannend verhaal zien, horen of lezen over een hoofdpersoon die een ontwikkeling doormaakt: het knuffelhormoon oxytocine en het stresshormoon cortisol, dat ervoor zorgt dat we ons focussen op de veroorzaker van de stress.

De verhaalcirkel van Dan Harmon

Wil je een verhaal vertellen waar anderen empathisch en gefocust naar luisteren? Dan kun je de verhaalcirkel volgen.

De verhaalcirkel: een moderne variatie op verhaalstructuren

Een effectieve manier om je publiek mee te nemen op reis met de hoofdpersoon, is door het verhaal op te bouwen aan de hand van de verhaalcirkel. Dat model is ontworpen door de Amerikaanse scenarioschrijver Dan Harmon en vloeit voort uit andere verhaalstructuren, zoals de drie-actstructuur van Syd Field en de monomythe van Joseph Campbell.

Bekijk hier onze kennisclip over de verhaalcirkel

De verhaalcirkel in één zin

Harmon brengt deze modellen terug tot een proces van acht stappen, waarvan je de basis als volgt kunt formuleren: “Als jij iets nodig hebt, dan ga je ergens heen om het te zoeken. Je vindt het, neemt het mee, keert terug en bent veranderd.” Die zin kun je opdelen in acht stappen: jij – hebt nodig – gaat – zoekt – vindt – neemt – keert terug – verandert. Oftewel: you – need – go – search – find – take – return – change.

Volgens Harmon hoeft een verhaal deze structuur niet altijd te volgen, maar als het geen gelijkenissen met de verhaalcirkel vertoont, is het simpelweg niet herkenbaar als verhaal. In elke stap maakt de hoofdpersoon iets mee dat het verhaal een andere richting instuurt. Doorgaans verschillen de stappen overigens van lengte: stap 4 (Search) en stap 7 (Return) duren meestal vrij lang, terwijl stap 5 (Take) zomaar uit één shot kan bestaan.

Diagram De verhaalcirkel van Dan Harmon: acht stappen in een cirkel met bovenin order en onderin chaos, met de fases you, need, go, search, find, take, return en change. Bron: Harmon (2017), Story Structure 101.

De verhaalcirkel stap voor stap

Hieronder bespreken we de stappen één voor één.

  1. You: de hoofdpersoon bevindt zich in een comfortzone.
  2. Need: de hoofdpersoon heeft iets nodig. Doorgaans komt dat doordat er iets gebeurt wat het personage uit de comfortzone haalt.
  3. Go: de hoofdpersoon belandt in een ongewone situatie.
  4. Search: de hoofdpersoon stelt zich in op de ongewone situatie. Hij gaat dus op zoek naar wat hij nodig heeft. Deze zoektocht gaat vaak gepaard met allerlei uitdagingen.
  5. Find: de hoofdpersoon vindt wat hij zoekt. Dit moment leidt meestal tot een gevoel van opluchting.
  6. Take: de hoofdpersoon betaalt een hoge prijs voor wat hij gevonden heeft.
  7. Return: de hoofdpersoon keert terug naar de gewone situatie. Meestal gaat dit niet vanzelf, want opnieuw moet de hoofdpersoon eerst een aantal beproevingen doorstaan.
  8. Change: de hoofdpersoon heeft iets veranderd of is zelf veranderd door wat hij heeft meegemaakt.

De verhaalcirkel beschrijft dus niet alleen een avontuur, maar ook een proces dat de hoofdpersoon doormaakt.

Vertel jij boeiende verhalen?

Als je het publiek wilt meenemen met de ontwikkeling van je hoofdpersoon, kan de verhaalcirkel van Harmon je daarbij helpen. Het is een nuttig model waar talloze storytellers dankbaar gebruik van maken.

PRIKKEL JE PUBLIEK MET INSPIRERENDE VERHALEN

Na onze cursus storytelling vertel je verhalen die blijven hangen en je publiek raken en inspireren.

Auteursfoto van Stephan Borggreve
auteur

Stephan Borggreve

De Presenteerschool is een trainingscentrum en een kenniscentrum. Wij delen kennis over alles wat met presenteren te maken heeft. Alle gebruikte bronnen zijn te vinden in onze bibliografie. Over de totstandkoming van onze content lees je meer in de redactionele verantwoording.

Scroll naar boven