Presentatietraining en -coaching voor professionals
Ontvang nu een offerte op maat voor jou en je team

De geschiedenis van politieke speeches

De geschiedenis van politieke speeches

Politieke partijen bereiken hun electoraat met woorden. Tegenwoordig heeft elke partij een team van professionele speechschrijvers in dienst. In hoeverre zijn politieke speeches daardoor veranderd?

Jaap de Jong van de Universiteit Leiden en Bas Andeweg van de Technische Universiteit Delft verdiepen zich in retorica. Zij schrijven in 2009 dat de benadering van politieke speeches rond de millenniumwisseling veranderd is. 1 In die tijd namen partijen professionele tekstschrijvers in dienst om de speeches te schrijven. In het artikel vergelijken de auteurs 66 speeches met elkaar: 33 van vóór en 33 van ná de professionalisering. Ze komen tot een aantal opmerkelijke bevindingen.

Politieke speeches onder de loep

Over het algemeen, stellen de auteurs, is het niveau van de speeches gestegen. Toch valt er nog altijd het nodige aan te merken op de teksten van de professionele tekstschrijvers. Zo verzuimen ze steevast in het slot een samenvatting te geven. De onderzoekers zien dit als een misser: er is vast wel één punt belangrijk genoeg om te herhalen. Daarnaast merken ze op dat de speechschrijvers er niet in slagen om emoties op te wekken bij de luisteraars. Voor het overige treffen ze vooral verbeteringen aan. Hieronder bespreken wij er drie.

Verbetering 1: de speeches zijn korter

Er is een vuistregel die stelt dat een spreker ongeveer honderd woorden per minuut uitspreekt. Gemiddeld duurden de speeches van vóór de professionalisering bijna twintig minuten, terwijl de speeches van erna rond de vijftien minuten duren: gemiddeld 1870 om 1507 woorden. Hoewel de ideale lengte van een presentatie niet eenduidig is vast te stellen, geniet een kortere speech vrijwel altijd de voorkeur. Het publiek heeft dan minder moeite om aandachtig te blijven luisteren en de boodschap te onthouden.

Verbetering 2: de speeches zijn vlotter

Opvallend genoeg maken de afzonderlijke zinnen dezelfde daling door als de speeches: de gemiddelde zinslengte daalt van 18,7 naar 15,8 woorden. Dat maakt de speeches niet alleen krachtiger; het wordt ook gemakkelijker voor de spreker om de tekst overtuigend uit te spreken. Kortere zinnen zijn nu eenmaal beter te onthouden en te intoneren. Overigens is het cruciaal om af en toe lange zinnen te gebruiken. Zo voorkom je dat je in een telegramstijl vervalt.

Verbetering 3: de speeches zijn beter gepolijst

Op stilistisch vlak overtreffen de speeches van na de professionalisering de vroegere toespraken. De moderne speeches tellen 35,5 stijlmiddelen per 1000 woorden en de oudere tellen er slechts 17,2 per 1000 woorden. Dit verschil gaat schuil in het vakmanschap van de professionele tekstschrijver. Zij hebben oog voor de vorm van de tekst en maken dus een bewuste keuze voor metaforen, oneliners en andere stijlfiguren.

Geef jij overtuigende speeches?

Kennelijk is de manier waarop politiek wordt bedreven in de loop der jaren veranderd. Hoe dan ook is het verstandig om niet te lang te spreken, om korte zinnen uit te spreken en om aandacht te besteden aan de vorm van de boodschap.

Bronnen

  1. Jong, J. de en Andeweg, B. (2009). ‘In de spreektijd die mij is toegemeten’, Onze Taal, vol. 6, geraadpleegd op 2 maart 2009. ↩︎
Lees ook deze gerelateerde artikelen

Er zijn allerlei presentatietechnieken die je als spreker kunt toepassen om je publiek aan het denken te zetten. De retorische vraag is er één van.

Over de term assonantie valt veel te vertellen. Het is een stijlfiguur die menigeen toepast. Wij bespreken de betekenis, herkomst en relevantie van deze vakterm.

De Troonrede is een van de bekendste toespraken van Nederland. Wij bespreken het taalgebruik in de Troonrede en wat jij daarvan kan leren als spreker.

Meer tips over presenteren nodig?
Ben je toe aan de volgende stap als spreker? Wil jij jezelf verbeteren op alle gebieden die er tijdens presentaties toe doen? En wil je dat op een grondige manier aanpakken? Lees Presenteren: de ultieme gids voor sprekers, onze longread vol theorie, tips en technieken over presentatievaardigheden – inclusief een handig formulier om jezelf te analyseren.
Lees de ultieme presenteergids over presenteren

Indruk maken.

In de spotlights. Op de werkvloer. Voor de camera.

Ontvang maandelijks nieuwe inzichten over presentatievaardigheden.
Je kunt je altijd uitschrijven. Lees onze privacyverklaring voor meer informatie.
×